Swanegoͤı
her hıltbolt vō Swanegoͤı ‧
‧ xlııı ‧
146


NOTA
Von Swanegoͮı .







1
as ıch den mv̊t ıem̾ vō ır be
kere · ſo grôs vnſtete ıch vıl 
g̾ne v̾bır · mín h̾ze ſtat nıht 
ſo dc es mıch lere · dc ıch mıh 
ıemer ſcheıde vō ır · vn̄ ır geberde dıe ra=¬
tent mır · dıe ſınt ſo ſvͤze dc ıch nıem̾ 
keın ander wıb moͤhte mīnē ſo ſere · ır 
ſchonē lıbes hat got mıchel ere ·
2
r ſchoͤnu zuht alſo ſenfte vn̄ reíne · lat 
mıch dc h̾ze vō ır ſcheıdē níet · hıe mıt 
ıch keín and̾ frowē nıht meíne · wā du 
mır ſo fruntlıche rıet · da bı ſol ſı wol be=¬
kēnen dıſu lıet · vn̄ dc ſı oͮch wıſſe das 
oͮch and̾ frowē heínme habent an mır 
vmb ır mīne vıl kleıne · ſus dıene ıch ín 
allē gerne durh dıe eıne ·
3
ır ıſt d̾ mv̊t woꝛdē truͤbe vn̄ ſw̾e · wād 
mın ſol doch nıem̾ w̾den gegē ır rât · ſıt 
ſı geloͮbet vō mír boͤſu m̾e · gegē d̾ mī h̾ze 
alſo gvͤtlıchē ſtat · eın teıl ſı an mır v̾ga=¬
het ſıch hat · ſı hete des ere dc ſı ır zoꝛn 
v̾bere · vnz ıch gegē ır ſo gar vnſchuldıg 
were · owe wes zıhent mıch dıe lugen̾e ·
4
ıem̾ mvͤze ıch ſanft̾ bıtē der ſtūde · dc 
ıch mıch vō ır ſcheıde · ſwıe es ıoh mır 
ergat · ob ſı mır ır genadē nıht v̾bunde · 
ſo dc beſchehe ſeht ſo wurde mın wol rât · 
ır rot̾ mvnt d̾ ſo gar gvͤtlıchē ſtat · ob ſı 
mır dē zekuſſenne wol gvnde · vn̄ also 
dc es doch níemā befvnde · dc h̾zeleıt ıch 
ſanfte vberwunde ·
5
ın ſchappel bꝛun vn̄ vnd̾ wılent ıe blāc · 
hat mır gehoͤhet dc h̾ze vn̄ dē mv̊t · 
hıe bı kvnde ıch mín̾ frowē dē ſang · dc 
ſı bekēne wer mıch ſıngē tůt · ıch ſol míh 
gegē ır ſchuldē huͤtende ſín · noh mıchels 
bc dāne d̾ oͮgen mín · ſı ſıe getruwe das 
w̾de an mır ſchın ·
6
s ıſt eın wund̾ mır wart níe ſo we · 
do ıch wol vıerē fur eıgē mıch bot · 
nv mīne ıch eíne vn̄ deheıne and̾ me · 
vn̄ ıſt nah d̾ eınē noh groſſer mín not · 
dāne ſı w̾e vō mīnen alſıe · es wc eī ſpıl 
da mít ıch vmbe gıe · nv erkēne ıch mī=¬
ne dıe erkande ıch ê níe ·
7
s ıſt reht dc ıch laſſe dē mv̊t · d̾ mír
vf mīne ıe wc rıche vn̄ gůt · ıch wıl ge=¬
barē als es nu ſtât · owe das mīne ıe dc 
boͤſe ende hat · ſw̾ ſıch mıt ſtete an ır vn=¬
ſtete lat · wıe vnſanfte dē eın ſcheıden 
tůt · als es mır hat dc ſelbe getan ·  lıebe 
mv̊s dıke mít leıde zergan · wıe ſanft 
ım ıſt d̾ ſıch hat behůt ·





8
v w̾dent oͮgē vıl truͤbe vn̄ rot · nach 
lıebē frunde ſo lıdent ſı not · dıe ır da 
beıtēt lıhte ıem̾ me · dc leıt getůt maníg̾ 
frowē nv we · dıe froͤıde enpflagē mıt lıe=¬
be alſ e · d̾ wūne wendet nv maníg̾ den 
tot · mīne vn̄ frunde ıch dvr got laſſen 
wıl · des dunket mıch dvr ín níem̾ zevıl · 
ſıt mā vns vō íme dıeneſt gebot · 9
ín teıl d̾ mīne dc ſvlt ır uch han · dc en 
wıl ıch and̾s nıemāne lan · da bı ſvlt 
ır h̾re gedenkē mín · het ıch ıht lıeb̾s dc 
ſolt uwer · froͤíde vn̄ wūne w̾de vō ır ſchī · 
ſı hat mır níwā leıt noch getan · ſıt ıch 
mıch kerte vn̄ ıe ſere rang · an eíne ſtat 
da mír leıd̾ nıe gelang · bc dāne mír mvͤ=¬
ze es oͮch da mıtte ergan ·
10
as ır genade mıch ſo gar v̾gıe · des bī 
ıch vꝛo vn̄ klagetez doch ıe · ır edeler 
mīne ıch noh ſanfter enbır · dāne ıch ſı 
weſte ın dē ſoꝛgē nach mır · als ıch nv hā 
vn̄ lıde nach ır · got vnſer h̾re dvr dē ıch 
ſı lıe · d̾ gvnne mír des w̾de ıemer eín wıb · 
d̾ vf genade dıenē ſvle mín lıb · dc es dv 
ſı du mıch erſte vıe ·
11
ch wıl d̾ lıebē ab̾ ſıngē · d̾ ıch ıe mít tru=¬
wē ſang · vf genade vn̄ vf gedíngē · dc 
mır trurē w̾de krank · bı d̾ ıch alſo ſcho=¬
ne · ân eíme tanze gıe · ır zeme wol du krô=¬
ne · ſo ſchone wıb wart níe · Elle vn̄ el=¬
ſe tāzent wol · des mā ın beıdē dākē ſol ·
12
Ne geſâch ſo tugentrıchê · froͮwē nıe deſ 
mv̊s ıch ıehē · noh ſo rehte mīneklıche · 
ſwc ıch frowē han geſehē · deſ ıſt ſı voꝛ ī 
allen · gewaltıg ıem̾ mín · ſı mv̊s mır wol 
gevallē · ſı ſvͤzer ſeldē ſchꝛın · Elle vn̄ el ·13
elıg ſı du ſvͤze reíne · ſelıg ſı ır roter 
mvnt · ſelıg ſı dıe ıch da meíne · ſelıg 
ſı ſo ſvͤzer funt · ſelıg ſı dv ſvͤze ſtunde · 
ſelıg ſı dc ıch ſı erſach · ſelıg ſı do ſı mích 
NOTA


bvnde · du bant ſı noh nıe zerbꝛach · El=¬
le vn̄ elſe tāzent wol ·






14
o ır v̾ſagen mır ſo nahe gıe do dah=¬
te ıch des ob ıch nahē w̾e · dc ıch v̾geſ=¬
ſe eın teıl mıner ſw̾e · do hůb ſıch erſt du 
not an mır · mıch getwanc du mīne har=¬
ter nach ır · dāne ſı tet ze ſurıe ın dē lande ·
da bı ıch rehte an mır ſelbē erkande · dc 
ıch des nıem̾ enpflıehē kan · ıch enſı ır 
ſtete als do ıch ſın erſt began · do ıch mıt 
truwē dc h̾ze an ſı wande ·
15
ıl ſı dc ıch vō ır ſcheıde · dē mv̊t vn̄ mī 
h̾ze vō ır mīnē kere · ſo ſol ſı laſſē ır 
ſchoͤne vn̄ ır ere · ob ſı d̾ beıder v̾zıhē wıl 
ſıch · da mıt mag ſı vō ır ſcheıdē mıch · ſwar
ſo dc keret ſo mv̊s ıch belıbē · vn̄ ıem̾ dıenē 
dar voꝛ allē wíbē · w̾e d̾ ſchonē mī díenſt 
ſo leıt · als ſı nv lange mír habıta hat ge=¬
ſeıt · ſo moͤhte ſı mıch wol vō ır tben ·16
em kunıge fuͤre ıch ſwar er wıl dē 
lıb âne mín h̾ze dc mv̊s hıe belıbē ·
das hat bı ır zallē zıtē eın wıb · vō d̾ moͤh=¬
tes vnſer h̾re níht v̾trıben · ſıt es nv mv̊s 
bı d̾ ſchonē beſtan · ſo moͤhte ſı dē kuníge 
doch zeren · mır habē v̾lan · ır h̾ze dc mí¬
ne wıl vō ır nıht kerē ·
17
ch weıs wol dc du ſchoͤne ıſt ſo gv̊t · ſı 
lat mıch nıht vō ır ſchuldē v̾derbē · ıe 
doch alleıne ſwıe ſı mır dar vmbe tůt · 
doh wıl ıch ıem̾ nah ır hulde w̾bē · dē wıl=¬
len bꝛınge ıch vnz an mínē tot · des moͤh=¬
te mıch vıl vnſanfte v̾dꝛıeſſē · dc w̾e eín 
not · ſolt ıch deſ wıd̾ ſı nıht geníeſſē ·18
ınu oͮgē mvͤſſē dvr dc ſelıg ſín · dc ſı 
an d̾ gv̊tē ſo rehte ıe geſahē · vıl ma=¬
nıge tvgende vn̄ ır gvͤtlıchē · ſchín · als 
ır vō warheıt dıe beſtē ıe ıahē · ıch han 
mıch lange an ſı v̾lan · vn̄ wıl ıem̾ gena=¬
de an ſı ſv̊chen · dc mvͤze ergan · ſwıe ſı ge=¬
bıete oder welle gerůchē ·
19
s allē frowē ıch mır eíne erkande · 
zetroſte an d̾ wıl ıch ſtete belıbē · deſ 
ſetze ıch mín ere zepfande · vn̄ dc ıch mī=¬
ne ſı voꝛ allē wıbē · ſwēne ıch dc níht 
tů ıch wıl das ſı v̾ſtꝛe · vn̄ ır genade mıch 
dar zů v̾ge · nv gedenke ob ır nıht loſte · 
wer mıch an froͤıdē ıem̾ me getroſte ·


S¬o ıch beıde geſach vn̄ gehoꝛte · 




20
as ſolte mır dar nah lıbe vn̄ ere · ſwē=¬
ne ıch das h̾ze wolte vō ır wolde wēdē · 
ſı wıſſe dc ıch mīne ſı ıem̾ mere · nach ır 
genadē mvͤſſe ıchs noch v̾endē · wc dar vm=¬
be ob ſı v̾zıhen kan · dc habēt vıl gv̊te fro=¬
wē e getan · doch ıſt mī troſt ıch hoꝛte ſa=¬
gē eín m̾e · dc nıht ſo gv̊t ſo ſteter dıeneſt
⁋ were ‧
dc mā ſı hate ſo verre v̾gv̊t · vō dē lobe 
ıch mıch tvmplıhe enboꝛte · dc ır du w̾lt al=¬21
ſo gvͤtlıchē tůt · ıch ſolt mıch voꝛ d̾ not hā 
behv̊t · wā dc ır ſchoͤne mıch alſo v̾toꝛte · dc 
ıch ſı bat dc ſı níem̾ getůt · ır gros v̾ſagē 
mır dıe froͤıde zerſtoꝛte ·
22
as h̾ze ıſt mır voꝛ leıde nah v̾ſwūdē · 
mır hat v̾ſagıt dıe froͤıde mī v̾keret · 
vn̄ mínē mv̊t nuwā trurē gel̾et · wā ıch 
nv han ır vngenade bevundē · dc tv̊t mır 
leıt vn̄ we zallē ſtvndē · mī vngeluke ıſt 
mıt ſoꝛgē gemeret · mıch habent ır woꝛt 
alſo ſanfte v̾ſeret · dc ıch nıht moͤhte vb̾=¬
wındē dıe wundē ·
23
wēne ıch genadē ıe gegē ır gedahte · 
ſo froͤıt mıch ır ſchín ın dē mv̊te · ſo 
enpfıe ab̾ ſı mī rede ſo gar zvngv̊te · dc 
ıch erſchꝛak vn̄ mıch an trurē bꝛahte · owe 
ſo voꝛhte ıch dc es ſı v̾ſmahte · ſo het ıch 
ſoꝛge als eī kínt ze der růte · wıe ıch ge=¬
gē ır huldē mích alſo behv̊te · dc ſı ıht vō 
zoꝛne ſıch an mır v̾gahte ·
24
ıe ſchoͤne vn̄ gůt ſı w̾e · deſ het ıch ſo 
vıl v̾nomē · dc mır nıem̾ me du m̾e · 
kvndē vs dē h̾zen komē · ſıt han ıch an 
ır geſehen · ſwıe g̾ne ıch ſı nv v̾bere · íne 
moͤhte alſe ıſt mır hıe beſchehē ·
25
vnde ıch alſ es ır gezeme · wol gedıenē 
dc tet ıch · dc ſı míne bette v̾neme · nah 
genadē vb̾ mích · do ıch ſı mır zetroſte er
ſach · wolte ır dc weſē genême · ſo wol mıh 
des dc ıe geſchach ·
26
wıe ſı wıl du mīneklıche · deſ hat ſı 
gewalt alſo · ıch bín arm ıch bín rıche · 
ıch bín trurıg ıch bın vꝛo · ſo gar ıſt ſı 
gewaltıg mín · ıſt ab̾ dc ıch vō ır entwı=¬
che des ſols vngewaltıg ſín ·
167
NOTA
NOTA
NOTA


NOTA
NOTA
NOTA
NOTA

I¬ S¬





ch wurde vꝛo kvnde ıch verdıe=¬
27
ıe beſten dıe mā víndē kvnde · vō dē 
pfade vnz vf den rín · dıe ſv̊cte ıch nv 
manıge ſtvnde · vn̄ vant ſı ın dē h̾zen mín · 
dıe ıch han erwelt vs allē wıbē · du ıſt hıe 
bı der wıl ıch belıbē · ıch wıl mī ſv̊chē lazē 
ſın · ıch enſols nıht langer tben ·
28
wıe dıe vogel an dem rıſe · ſıngē níd̾ 
alder hoh · ſo bın ıch ın eıner wıſe · vn̄ 
enwırde doh níemer vꝛo · vō d̾ ſchoͤnē dıe 
ıch da mīne · du mag mır frovn h̾ze vn̄ 
ſínne · ır genade ſínt alſo · dc ıch ır nıht wā 
frumē gewínne ·
29
wıe ſı ın der maſſe ſchoͤne w̾e · vn̄ alſe 
gar nıht mīneklıch · ſone het ıch ſo ma=¬
nıge ſwere · vō ır nıht des dvhte mıch · wol=¬
te ſı han mıt mır gemeıne · mıner ſoꝛgē 
nıht wā eíne · lıhte ſı bedehte ſıch das 
mın trurē wurde kleíne ·
30
rowe ıch rede es mít uwern huldē · ſıt 
ıch uch alrerſt ſach · íne weıs vō welhē 
ſchuldē · lıde ıch vıl gros vngemach · dc mır 
vō gedanken ſo we níe geſchach · wíes mír 
ſolte ergan vō der lıebe dıe ıch han · gegen 
ıv frowē d̾ mag ıch níht lan ·
31
on uwern oͮgen dur du mínu · gıe mır 
ın dc h̾ze mín · eın ſo wūneklıch̾ ſchı=¬
ne · d̾ mv̊s ıem̾ dꝛīne ſín · íne geſach níe 
vō wıbe ſo gvͤtlıchē ſchın · vn̄ ır gvͤte da
bı · ſıt dıs alles da ſı · frowe genade ſo la 
mıch vꝛı ·
32
ıemā kan es u erkerín · bín ıch vwer 
eıgē man · es ſtat wol nach uwern erē · 
ob ıch ív wol heıles gan · vn̄ ıch ív wol g̾=¬
ne dıene ſo ıch beſte kan · ob ıch das tv̊ · beı=¬
de ſpate vn̄ frů · gegē ıv frowe da hoͤꝛet 
genade zv̊ ·
33
ol mıch des dc ıchs ıe geſach · ſelıg 
ſı du ſtvnde · do mín h̾ze erwelte dıe · 
d̾ tugēde meıſt̾înne · gedehte ſı wēne eſ ge=¬
ſchach · dc ıch vō ır mvnde · doꝛt ır erſten 
grůs enpfıe · do gab mıch ır du mīne · dc 
mıch ır níemā v̾ſpꝛach des wızzē kvn=¬
de · ıem̾ ſıt ſo kerte ıch ıe · gegē ır míne ſī
⁋ ne ·34
nē das · do ıch gegē ır hoh̾ bette begvn=¬
de · dc ıch vō ır groſſen has · nıe v̾nā von 

ır ſvͤzen mvnde · dc ſı ſo ſchone mır v̾ſagē 
kvnde · ob ıch níht mer genadē an ır vū=¬
de · ſo wolte ıch ıem̾ bı ír belıbē · dur dc 
oͮch getruwe ıch ır bas dāne allē wıbē ·




R¬ ehte froͤıde ıch mīne g̾ne · dvrh eíne  35
we ıch armer wıe ſol ıch nv w̾ben · 
ſıt ıch ır nıht enbıetē ſol mín ſen=¬
des klagē · nv mv̊s ıch leıd̾ ſwıgēde ver=¬
derben · wā ıch ır mınē kvmb̾ nıht mac 
ſelbe geſagē · doch wıl ıch der truwen 
nıht verzagen · ıch enſı ır holt alſo mv̊ſ 
ıch ſt̾ben · ſwıget d̾ mvnt ſo wıl ıchs ín 
dem h̾zen tragen ·
36
ı moͤhte mıch doch vnd̾wılēt gruͤzen · 
dc ır doch nıemā v̾kerte als es ır ge=¬
gen mır ſtat · ıch waſ gewon vō ır woꝛ¬
ten vıl ſvͤzen · dc ſı mıch grůſte · nvn weıſ 
ıch war vmbe ſıs lat · ıch engelte daſ mī 
h̾ze ſı hat · ze der beſtē erwelt dc wıl ıch 
g̾ne bvͤſſen · ſwēne mī ſtete vn̄ ır ere 
vn̄ ır ſchoͤne zergat ·
37
ın groͤſte leıt moͤhte ſı lıhte wendē · eī 
halbes woꝛt dvhte mıch vō ır ſvͤz vn̄ 
gv̊t · růchte ſı mır dc zegrůze ſendē · da 
vō wer ıch ıem̾ rıch vn̄ hoh gemv̊t · mın 
edelu frowe ıſt ſo gar nıht behv̊t · ſı moͤh=¬
te mır dıe froͤıde wol v̾endē · vf ır gena=¬
de mv̊ſ ıch warten wēne ſıs tůt · 38
we mīne wes zıheſtv mıch · ıch han 
dır doch níht zeleıde getan · dc dv 
mıch mvͤgeſt dar an ſvndeſtv dıch · dv 
ſolteſt mıch wol an dıe not habē v̾lan · 
dc dv mır kereſt dc h̾ze vn̄ dē ſın · gar an 
eī wıb du níht weıſ w̾ ıch bín · vn̄ dv mıh 
doh beıde ſıht vn̄ hoͤꝛet · mıch hat ır rat 
vn̄ ır ſchoͤne v̾toͤꝛet · ſvs ıſt mī froͤıde vō 
ıv beıdē zerſtoͤꝛet ·
39
froͤıde dıe ıch han · d̾ w̾e mır níht zenb̾ne · 
vmb dıe ıſt es ſo getan · ſwēne ıch d̾ eınē 
ane were · mır w̾en dıe and̾n gar vmm̾e · 
ıch wıl mích bꝛīgē gar vs dem wane · eſ 
ıſt dv edel wol getane · vn̄ d̾ beſtē ıem̾ eı=¬
ne · daſt mī frowe dıe ıch da meíne ·40
ch han dē geloͮbē ın dē mv̊te · da vō mích 
níemā kan v̾trıbē · dc mır níem̾ moͤhte 
komē zvngv̊te · dc ıch ſı erwelte vs allē
NOTA
NOTA


NOTA
NOTA
NOTA
NOTA
S¬ wıbē · wā ſol ıch belıbē · mít ſo groſſen 
erē · als ıch an d̾ ſchonē fvnde · wol mıch 
das ıch ſo weln kvnde ·







41
ıl ſı bekennē dē gvͤtlıchē wıllē dē ıch 
gegen ır han · ſo han ıch genůg wan 
ſo kan ſı nıem̾ v̾lan · ſín lâze mıch des ge=¬
níeſſē gegē ır · dc ıch ır gab beıdu h̾ze vn̄ 
ſīne · nach ır genadē ſo danke ſı mır · dc 
ıch ſı bc dāne mıch ſelbē mīne ·
42
ır tv̊t vıl ſanfte ſwēne ıch hoͤꝛe dc · mā 
ſı lobet ſo gar volleklıche · des bín ıch 
vꝛo vn̄ enweıs doch dur was · wā vnſır 
mv̊t ſtat ſo gar vngelıche · ıch mīne ſı ſo 
ıſt ſı mır gehas · dc ıſt vngelıche ſíne 
bedenke ſıch es bas · ſo dc ır guͤte ıht an 
mır entwıche ·
43
on ſoꝛgē wāde ıch ledıg ſın · do mıch 
du ſchone alvmbe vıe · gehoͤhet wart 
dc h̾ze mín · wā es mır ſchedelıche ergıe · 
do was mī ſoꝛge kleíne · nv han ıch me 
dāne eíne · ıch furhte ır ſı vıl we nach 
mır · als mınē h̾zē ıſt nah ır · dc ſınt zwı=¬
valtu leıt · dıe vn vnſer beıd̾ h̾ze treıt ·44
nd̾ wılēt mv̊s ıch tragē · vō gedankē 
ſendu leıt · als ıch dāne hoͤꝛe ſagen · 
vō ır ſo grôſſe w̾dekeıt · ſo wırde ıch vō dē 
mere vꝛo · ſıt tete oͮch mır dc ſelbe alſo · 
hoꝛte ſı vō mır ıht gv̊teſ · deſ ſín wır gelı=¬
cheſ mv̊teſ · ſwc ſı froͤıt deſ froͤíwe ıch míh · 
ſwc mıch froͤıt deſ froͤıt ſı ſıch ·
45
altē rıfē vn̄ ſne · ſo du zergant ſo kv̄t 
alſê · beıdu blv̊mē vn̄ kle · vnzergan=¬
gen ıſt mın not der wırt ıe me · 46
wıe man ſıht dıe heıde ſtan · wís 
alder ſvmerlıch getan · mır enwıl 
mín leıt zergan · dc klage ıch d̾ ſchonē 
vō der ıchs han ·
47
N den ſvm̾lıchē tagē hohe ſtat · manıg h̾ze 
nıht dc mín · dc klage ıch d̾ ſchoͤnē du mír
ſeltē lat · keíne froͤıde komē darín · ſol daſ 
ıemer alſo ſín · ſo mag ıch wol klagē dc an 
ır nıht zergat · ır vıl mīneklıch̾ ſchín · 48
J gelıchet wol dē ſt̾nē tremvndan · d̾ nıe hín 
noch her gegıe · als hat ſı lange wıd̾ mıch 
getan · dc ſı ır mv̊t v̾keret níe · ſıt ıch mích 
an ſı v̾lıe · ſo enkvnde ıch an ır víndē noh 
entſtan · wan v̾ſagē das vant ıch ıe ·

49
ı ſol wıſſen ſwas ıch leıdes vō ır klage · 
dc ıch doch níe wıb geſach · dıe ıch ſo mī=¬
neklıche ī míme h̾zē trage · nıe nıht and̾s 
ıch v̾ıach · dvlde ıch da vō vngemach · wc 
dar vmbe ıch moͤhte noh gelebē dıe tage · dc 
níe lıeb̾ mır geſchach ·
168




149